Incoterms: Teslim Şekilleri
Incoterms Nedir?
Incoterms (Uluslararası Ticari Terimler), uluslararası ticarette malların teslimat şartlarını tanımlayan uluslararası kurallardır. Taşımacılık, sigorta ve gümrük işlemlerinden kimin sorumlu olduğunu ve risklerin satıcıdan alıcıya hangi noktada geçtiğini belirtirler. Incoterms kuralları, sözleşmeleri standartlaştırmak ve taraflar arasındaki anlaşmazlık riskini azaltmak amacıyla Milletlerarası Ticaret Odası (ICC) tarafından geliştirilmiştir ve dünya çapında kullanılmaktadır.
En son sürüm, taşıma moduna göre kategorize edilmiş 11 kuralı içeren Incoterms 2020'dir.

EXW
EXW (Ex Works / İş Yerinde Teslim), satıcının minimum yükümlülüğe sahip olduğu en basit terimdir. Satıcı, malları yalnızca kendi tesislerinde veya deposunda hazır bulundurur; malları yükleme veya ihracat işlemlerini yürütme yükümlülüğü yoktur. Taşımacılık, gümrükleme ve teslimat dahil tüm masraflar ve riskler alıcıya aittir. Bu yaklaşım satıcı için avantajlıdır ancak özellikle uluslararası ticarette alıcıya önemli bir yük getirmektedir.
FCA
FCA (Free Carrier / Taşıyıcıya Masrafsız) kapsamında satıcı daha fazla sorumluluk üstlenir. Satıcı, malları alıcı tarafından seçilen taşıyıcıya, üzerinde anlaşmaya varılan bir yerde (satıcının deposu veya başka bir yer olabilir) teslim eder. Satıcı ayrıca ihracat gümrüklemesinden de sorumludur. Riskler, malların taşıyıcıya devredildiği anda geçer. Bu terim en çok yönlü olanlardan biri olarak kabul edilir ve çeşitli taşıma modları için sıklıkla kullanılır.
FAS
FAS (Free Alongside Ship / Gemi Doğrultusunda Masrafsız) sadece deniz taşımacılığında kullanılır. Satıcı, malları sevkiyat limanına getirir ve geminin doğrultusuna yerleştirir. Bu noktada riskler, yükleme, nakliye ve sonraki aşamaları organize eden alıcıya geçer. Bu terim esas olarak dökme veya büyük boyutlu kargolar için kullanılır.
FOB
FOB (Free On Board / Gemide Masrafsız) şartları uyarınca, satıcı malların limana teslim edilmesinden ve gemiye yüklenmesinden sorumludur. Mallar geminin küpeştesini (küpeşte hattını) geçtiği anda riskler alıcıya devredilir. Bu, deniz ticaretinde, özellikle tahıl veya metaller gibi emtialar için en yaygın kullanılan terimlerden biridir.
CFR
CFR (Cost and Freight / Masraflar ve Navlun Dahil) durumunda, satıcı varış limanına kadar olan taşıma masraflarını öder, ancak riskler sevkiyat anında — mallar gemiye yüklendikten sonra — alıcıya geçer. Bu, satıcının nakliye masraflarını karşılamasına rağmen, transit sürecinde malların sorumluluğunun alıcıya ait olduğu anlamına gelir.
CIF
CIF (Cost, Insurance and Freight / Masraflar, Sigorta ve Navlun Dahil), satıcı tarafından sağlanan zorunlu kargo sigortasını dahil ederek CFR şartlarını genişletir. Ancak, sigorta genellikle minimum kapsam sunar. CFR'de olduğu gibi, riskler gemiye yüklemeden sonra geçer, ancak alıcı nakliye sırasındaki olası kayıplara karşı temel bir koruma elde eder.
CPT
CPT (Carriage Paid To / Taşıma Ödenmiş Olarak) kapsamında satıcı, belirlenen varış yerine kadar olan taşıma masraflarını öder, ancak riskler mallar ilk taşıyıcıya teslim edildiği anda alıcıya geçer. Bu, masraflar ve riskler arasında önemli bir ayrım yaratır: satıcı teslimat için ödeme yapar ancak transit halindeki mallardan sorumlu değildir.
CIP
CPT'ye benzer şekilde, CIP (Carriage and Insurance Paid To / Taşıma ve Sigorta Ödenmiş Olarak Varış Yerinde Teslim) satıcı tarafından sağlanan sigorta kapsamını da içerir. CIF'in aksine, daha yüksek düzeyde bir sigorta teminatı gerektirir. Bu durum CIP'yi, özellikle multimodal (çoklu modlu) taşımacılıkta alıcı için daha güvenli hale getirir.
DAP
DAP (Delivered at Place / Belirlenen Yerde Teslim) uyarınca satıcı, malların belirtilen varış yerine kadar taşınmasını organize etmek ve masraflarını karşılamakla sorumludur. Riskler, mallar varış yerine ulaştığında ve boşaltmaya hazır olduğunda devredilir. Alıcı, ithalat gümrüklemesinden ve boşaltmadan sorumludur.
DPU
DPU (Delivered at Place Unloaded / Belirlenen Yerde Boşaltılmış Olarak Teslim), satıcının sadece teslimattan değil, aynı zamanda malların varış yerinde boşaltılmasından da sorumlu olduğu tek terimdir. Bu, satıcı için daha yüksek bir sorumluluk seviyesi ve malları halihazırda boşaltılmış olarak teslim alan alıcı için daha büyük bir kolaylık anlamına gelir.
DDP
DDP (Delivered Duty Paid / Gümrük Vergileri Ödenmiş Olarak Teslim), satıcı için maksimum yükümlülüğü temsil eder. Bu durumda satıcı nakliye, sigorta, gümrükleme ve harç ile vergilerin ödenmesi dahil tüm masraf ve riskleri üstlenir. Alıcı, lojistik süreçlere dahil olmadan malları kullanıma hazır şekilde teslim alır.