Incoterms: điều kiện giao hàng

Incoterms là gì?

Incoterms (Điều khoản Thương mại Quốc tế) là bộ quy tắc quốc tế quy định các điều kiện giao hàng trong thương mại quốc tế. Chúng xác định rõ ai là bên chịu trách nhiệm vận chuyển, bảo hiểm, thông quan hải quan, cũng như thời điểm và địa điểm chuyển giao rủi ro từ người bán sang người mua. Bộ quy tắc Incoterms được phát triển bởi Phòng Thương mại Quốc tế (ICC) và được sử dụng rộng rãi trên toàn cầu nhằm chuẩn hóa hợp đồng và giảm thiểu rủi ro hiểu nhầm giữa các bên.

Phiên bản mới nhất hiện tại là Incoterms 2020, bao gồm 11 quy tắc được phân loại theo phương thức vận tải.

Incoterms

EXW

EXW (Giao tại xưởng) là điều kiện đơn giản nhất mà theo đó người bán có nghĩa vụ tối thiểu. Người bán chỉ cần chuẩn bị sẵn hàng hóa tại cơ sở hoặc kho bãi của mình, không có nghĩa vụ bốc xếp hàng lên phương tiện vận tải hay làm thủ tục xuất khẩu. Mọi chi phí và rủi ro, bao gồm vận chuyển, thông quan và giao hàng chặng sau, đều do người mua chịu. Phương thức này có lợi cho người bán nhưng đặt gánh nặng lớn lên người mua, đặc biệt là trong thương mại quốc tế.

FCA

Theo điều kiện FCA (Giao cho người chuyên chở), người bán chịu trách nhiệm cao hơn. Người bán giao hàng cho người chuyên chở do người mua chỉ định tại một địa điểm đã thỏa thuận — có thể là kho của người bán hoặc một vị trí khác. Người bán cũng chịu trách nhiệm thông quan xuất khẩu. Rủi ro được chuyển giao ngay tại thời điểm hàng hóa được bàn giao cho người chuyên chở. Đây được coi là một trong những điều khoản linh hoạt nhất và thường dùng cho nhiều phương thức vận tải.

FAS

FAS (Giao dọc mạn tàu) là điều kiện được sử dụng độc quyền trong vận tải đường biển. Người bán giao hàng đến cảng bốc hàng và đặt hàng hóa dọc theo mạn con tàu. Tại thời điểm này, rủi ro chuyển sang cho người mua, bên sẽ tự tổ chức bốc xếp lên tàu, vận chuyển và các giai đoạn tiếp theo. Điều khoản này chủ yếu áp dụng cho hàng rời số lượng lớn hoặc hàng quá khổ.

FOB

Theo điều kiện FOB (Giao lên tàu), người bán chịu trách nhiệm vận chuyển hàng hóa đến cảng và tổ chức bốc xếp hàng lên boong tàu. Rủi ro được chuyển giao sang cho người mua ngay khi hàng hóa đi qua lan can tàu tại cảng bốc hàng. Đây là một trong những điều khoản phổ biến nhất trong thương mại đường biển, đặc biệt đối với các loại hàng hóa rời như ngũ cốc hoặc kim loại.

CFR

Đối với điều kiện CFR (Tiền hàng và cước phí), người bán chi trả chi phí vận chuyển hàng hóa đến cảng đích, nhưng rủi ro được chuyển giao sang cho người mua ngay tại thời điểm xếp hàng — sau khi hàng hóa được bốc lên tàu tại cảng đi. Điều này đồng nghĩa với việc dù người bán chịu cước phí vận chuyển, người mua lại chịu trách nhiệm hoàn toàn đối với hàng hóa trong suốt quá trình chuyển chở.

CIF

CIF (Tiền hàng, bảo hiểm và cước phí) mở rộng từ điều kiện CFR bằng việc bổ sung nghĩa vụ mua bảo hiểm hàng hóa bắt buộc do người bán thực hiện. Tuy nhiên, gói bảo hiểm này thường chỉ ở mức bảo hiểm tối thiểu. Giống như CFR, rủi ro chuyển giao sau khi hàng lên tàu, nhưng người mua nhận được sự bảo vệ cơ bản trước các tổn thất có thể xảy ra trong quá trình vận chuyển.

CPT

Theo điều kiện CPT (Cước phí trả tới), người bán chi trả phí vận chuyển hàng hóa đến điểm đích đã thỏa thuận, nhưng rủi ro chuyển sang cho người mua ngay khi hàng hóa được bàn giao cho người chuyên chở đầu tiên. Điều này tạo ra sự phân định quan trọng giữa chi phí và rủi ro: người bán trả tiền giao hàng nhưng không chịu trách nhiệm về hàng hóa khi đang trên đường vận chuyển.

CIP

Tương tự như CPT, điều kiện CIP (Cước phí và bảo hiểm trả tới) bao gồm cả gói bảo hiểm hàng hóa do người bán cung cấp. Khác với CIF, điều kiện này yêu cầu một mức độ bảo hiểm phạm vi rộng và cao hơn. Điều này giúp CIP trở nên an toàn hơn cho người mua, đặc biệt là trong phương thức vận tải đa phương thức kết hợp.

DAP

Theo điều kiện DAP (Giao tại nơi đến), người bán có trách nhiệm tổ chức và đài thọ toàn bộ chi phí vận chuyển hàng hóa đến điểm đích quy định. Rủi ro được chuyển giao khi hàng hóa đến nơi và sẵn sàng để dỡ xuống. Người mua chịu trách nhiệm làm thủ tục thông quan nhập khẩu và dỡ hàng.

DPU

DPU (Giao tại địa điểm đã dỡ hàng) là điều khoản duy nhất mà người bán không chỉ chịu trách nhiệm giao hàng mà còn phải chịu trách nhiệm dỡ hàng hóa xuống phương tiện tại điểm đích. Điều này yêu cầu trách nhiệm cao hơn từ người bán và mang lại sự thuận tiện tối đa cho người mua khi nhận hàng hóa đã được dỡ sẵn.

DDP

DDP (Giao hàng đã nộp thuế) thể hiện nghĩa vụ cao nhất đối với người bán. Trong trường hợp này, người bán chịu mọi chi phí và rủi ro, bao gồm vận chuyển, bảo hiểm, thông quan nhập khẩu, cũng như nộp toàn bộ các khoản thuế và lệ phí phát sinh. Người mua chỉ việc nhận hàng để sử dụng mà không cần tham gia vào bất kỳ quy trình logistics nào.