Rủi ro Biển Đen lấn át áp lực thu hoạch

Phiên giao dịch trong ngày mang lại sắc thái trái chiều nhưng nhìn chung nghiêng tăng ở mức vừa phải cho thị trường nông sản. Chủ đề chi phối là rủi ro gián đoạn tại Biển Đen: các báo cáo về khả năng phong tỏa, dòng chảy ngũ cốc vào các cảng Ukraine suy yếu, việc đóng cửa cảng ở miền nam Nga, các sự cố liên quan đến tàu chở dầu và an ninh, cùng những lo ngại logistics rộng hơn do chiến sự đều hỗ trợ lúa mì trước tiên, rồi lan sang ngô, lúa mạch và nhóm hướng dương. Chi phí diesel và phân bón tăng tạo thêm một lớp hỗ trợ thứ hai thông qua yếu tố kinh tế sản xuất.

Tuy vậy, thị trường hoàn toàn không đi theo một chiều. Tại Bắc Mỹ, tiến độ thu hoạch ngô và đậu tương, áp lực nguồn cung theo mùa vụ, căng thẳng lưu trữ và hoạt động điều chỉnh vị thế trước báo cáo USDA đã kìm hãm đà tăng. Lúa mì cũng chịu áp lực nguồn cung bù trừ từ xuất khẩu kỷ lục của Kazakhstan và một báo cáo cho thấy vụ lúa mì Ukraine niên vụ 2026/27 có thể đạt mức kỷ lục, dù các nút thắt xuất khẩu có thể hạn chế mức độ nguồn cung đó ra thị trường một cách thông suốt.

• Rủi ro logistics tại Biển Đen là động lực hỗ trợ rõ ràng nhất. Các báo cáo đề cập đến khả năng phong tỏa có thể khiến Ukraine mất tới 30 triệu tấn xuất khẩu nông sản, lượng ngũ cốc vận chuyển bằng đường sắt tới các cảng Ukraine trong tháng 9 giảm 38,6%, và việc đóng cửa cảng ở miền nam Nga khiến hơn 10 triệu tấn ngũ cốc bị lưu kho.
• Căng thẳng an ninh trong và xung quanh Ukraine, cùng các báo cáo về thế trận an ninh yếu tại Biển Đen, đã làm tăng phần bù rủi ro ngay cả khi chưa có xác nhận thiệt hại trực tiếp đối với cảng hoặc cơ sở hạ tầng nông nghiệp.
• Các vấn đề thời tiết tại châu Âu hỗ trợ lúa mì: thiệt hại do hạn hán ở Anh, vụ thu hoạch lúa mì thấp kỷ lục sau các đợt nắng nóng lặp lại, và việc gieo trồng lúa mì chậm tại Serbia đều cho thấy điều kiện cung khu vực thắt chặt hơn.
• Đậu tương được hỗ trợ bởi lực mua kỹ thuật, sự quan tâm trở lại từ Trung Quốc, các nhận định về nguồn cung thắt chặt, và thông tin Reuters về nhu cầu mạnh hơn gắn với nhiên liệu sinh học và Trung Quốc.
• Lạm phát chi phí là yếu tố hỗ trợ nền, khi giá diesel và phân bón tăng làm tăng chi phí sản xuất và xử lý trên nhiều loại cây trồng.

• Áp lực thu hoạch tại Mỹ vẫn là lực cản đáng kể. Tiến độ thu hoạch ngô và đậu tương nhanh hơn hoặc sắp tăng tốc làm tăng nguồn cung ngắn hạn và thường gây áp lực lên giá.
• Với ngô, một trong những thông tin giảm giá rõ ràng nhất là báo cáo cho thấy Trung Quốc đang cắt giảm sử dụng ngô trong thức ăn chăn nuôi, thay thế một phần bằng lúa mì và gạo.
• Với lúa mì, xuất khẩu kỷ lục của Kazakhstan và lượng vận chuyển đường sắt mạnh hơn cho thấy nguồn cung khu vực dồi dào và cạnh tranh xuất khẩu gay gắt hơn.
• Một báo cáo riêng về triển vọng vụ lúa mì kỷ lục của Ukraine trong niên vụ 2026/27 cũng mang tính giảm giá về phía cung, dù các kênh xuất khẩu bị hạn chế có thể bù trừ một phần tác động đó.
• Thị trường cũng ghi nhận các tiêu đề về đàm phán bảo đảm vận tải an toàn tại Biển Đen và một đề xuất ngừng bắn nhằm duy trì dòng chảy ngũ cốc và năng lượng, cả hai đều sẽ làm giảm rủi ro gián đoạn nếu có tiến triển.

• Lúa mì: lực hỗ trợ mạnh nhất đến từ gián đoạn tại Biển Đen và áp lực thời tiết ở châu Âu. Nhưng các tín hiệu vẫn trái chiều vì đà tăng xuất khẩu của Kazakhstan, diễn biến mềm hơn của lúa mì EU về cuối phiên, và kỳ vọng sản lượng lớn của Ukraine đã hạn chế dư địa tăng.
• Ngô: sắc thái là cân bằng nhất. Hỗ trợ đến từ rủi ro xuất khẩu tại Biển Đen, gói thầu mua ngô 207.000 tấn của Hàn Quốc, chậm thu hoạch và lo ngại chất lượng tại khu vực western Corn Belt. Áp lực đến từ tiến độ thu hoạch, áp lực lưu trữ và nhu cầu thức ăn chăn nuôi yếu hơn từ Trung Quốc.
• Lúa mạch: có ít tiêu đề trực tiếp về lúa mạch, nhưng mặt hàng này nhiều khả năng được hỗ trợ gián tiếp từ rủi ro xuất khẩu tại Biển Đen và tâm lý thắt chặt hơn đối với ngũ cốc làm thức ăn chăn nuôi.
• Đậu tương: các câu chuyện hỗ trợ về nhu cầu và việc chậm thu hoạch cạnh tranh với áp lực thu hoạch tích cực tại Mỹ. Sắc thái ròng có vẻ hỗ trợ nhẹ đến trái chiều.
• Hướng dương: rủi ro vận tải biển và xuất khẩu tại Biển Đen hỗ trợ nhóm hướng dương thông qua bất ổn logistics.

Điểm rút ra chính là rủi ro Biển Đen có sức nặng lớn hơn áp lực thu hoạch, dù chưa đủ để tạo ra một phiên tăng đồng loạt trên tất cả các loại cây trồng. Lúa mì có nền tảng hỗ trợ vững nhất, trong khi ngô và đậu tương vẫn trái chiều hơn khi dòng hàng thu hoạch tại Bắc Mỹ tiếp tục bù trừ một phần phần bù địa chính trị.