Incoterms: warunki dostawy
Czym są reguły Incoterms?
Incoterms (International Commercial Terms) to międzynarodowe reguły definiujące warunki dostawy towarów w handlu międzynarodowym. Określają one, kto odpowiada za transport, ubezpieczenie i odprawę celną oraz w którym momencie ryzyko przechodzi ze sprzedawcy na kupującego. Reguły te zostały opracowane przez Międzynarodową Izbę Handlową (ICC) i są stosowane na całym świecie w celu standaryzacji umów oraz zmniejszenia ryzyka nieporozumień między stronami.
Najnowsza edycja to Incoterms 2020, obejmująca 11 reguł podzielonych według rodzaju transportu.

EXW
EXW (Ex Works / Z zakładu) to najprostsza formuła, nakładająca na sprzedawcę minimalne obowiązki. Sprzedawca jedynie stawia towar do dyspozycji kupującego w swoim zakładzie lub magazynie, bez obowiązku załadunku towaru i odprawy eksportowej. Wszelkie koszty i ryzyka związane z transportem, odprawą celną i dostawą ponosi kupujący. Podejście to jest korzystne dla sprzedawcy, lecz stanowi duże obciążenie dla kupującego, zwłaszcza w handlu międzynarodowym.
FCA
W formule FCA (Free Carrier / Franco przewoźnik) sprzedawca przyjmuje na siebie większą odpowiedzialność. Dostarcza on towar przewoźnikowi wyznaczonemu przez kupującego w uzgodnionym miejscu — którym może być magazyn sprzedawcy lub inna lokalizacja. Sprzedawca odpowiada również za odprawę eksportową. Ryzyko przechodzi w momencie przekazania towaru przewoźnikowi. Reguła ta jest uznawana za jedną z najbardziej uniwersalnych i jest często stosowana w różnych rodzajach transportu.
FAS
FAS (Free Alongside Ship / Franco wzdłuż burty statku) stosuje się wyłącznie w transporcie morskim. Sprzedawca dostarcza towar do portu załadunku i umieszcza go wzdłuż burty statku. W tym momencie ryzyko przechodzi na kupującego, który organizuje załadunek, transport i dalsze etapy. Formuła ta jest używana głównie w odniesieniu do towarów masowych lub ładunków ponadgabarytowych.
FOB
W warunkach FOB (Free On Board / Franco statek) sprzedawca odpowiada za dostarczenie towaru do portu i załadowanie go na statek. Ryzyko przechodzi na kupującego z chwilą, gdy towar znajdzie się na pokładzie statku. To jedna z najczęściej stosowanych reguł w handlu morskim, zwłaszcza w przypadku surowców takich jak zboża czy metale.
CFR
W przypadku CFR (Cost and Freight / Koszt i fracht) sprzedawca opłaca transport do portu przeznaczenia, ale ryzyko przechodzi na kupującego w momencie wysyłki — po załadowaniu towaru na statek. Oznacza to, że choć sprzedawca pokrywa koszty transportu, to kupujący ponosi odpowiedzialność za towar w trakcie podróży.
CIF
CIF (Cost, Insurance and Freight / Koszt, ubezpieczenie i fracht) rozszerza warunki CFR o obowiązek zapewnienia przez sprzedawcę ubezpieczenia ładunku. Ubezpieczenie to ma jednak zazwyczaj minimalny zakres. Podobnie jak w CFR, ryzyko przechodzi po załadunku na statek, ale kupujący zyskuje podstawową ochronę przed stratami w transporcie.
CPT
W formule CPT (Carriage Paid To / Przewóz opłacony do) sprzedawca opłaca transport do uzgodnionego miejsca przeznaczenia, lecz ryzyko przechodzi na kupującego z chwilą przekazania towaru pierwszemu przewoźnikowi. Tworzy to kluczowe rozróżnienie między kosztami a ryzykiem: sprzedawca płaci za dostawę, ale nie odpowiada za towar w drodze.
CIP
Podobnie jak CPT, formuła CIP (Carriage and Insurance Paid To / Przewóz i ubezpieczenie opłacone do) zawiera również ochronę ubezpieczeniową zapewnianą przez sprzedawcę. W przeciwieństwie do CIF wymaga ona wyższego poziomu ochrony ubezpieczeniowej. Sprawia to, że CIP jest bezpieczniejsza dla kupującego, szczególnie w transporcie multimodalnym.
DAP
W regule DAP (Delivered at Place / Dostarczone do miejsca) sprzedawca odpowiada za organizację i pokrycie kosztów dostawy towaru do określonego miejsca. Ryzyko przechodzi na kupującego, gdy towar dotrze na miejsce i jest gotowy do wyładunku. Kupujący odpowiada za odprawę importową i rozładunek.
DPU
DPU (Delivered at Place Unloaded / Dostarczone do miejsca rozładowane) to jedyna reguła, w której sprzedawca odpowiada nie tylko za dostawę, ale i za rozładunek towaru w miejscu przeznaczenia. Oznacza to większą odpowiedzialność sprzedawcy i dużą wygodę dla kupującego, który otrzymuje towar już rozładowany.
DDP
DDP (Delivered Duty Paid / Dostarczone, cło opłacone) nakłada na sprzedawcę maksymalny zakres obowiązków. W tym przypadku sprzedawca ponosi wszelkie koszty i ryzyka, w tym transport, ubezpieczenie, odprawę celną oraz opłatę ceł i podatków. Kupujący otrzymuje towar gotowy do użycia, nie uczestnicząc w procesach logistycznych.