Günlük piyasa değerlendirmesi: Karadeniz riski tahılları destekledi, ancak seans sonu fiyat sinyalleri karışıktı

Tarım piyasalarındaki genel hava orta derecede yükseliş yönlüydü, ancak tek yönlü olmaktan uzaktı. En güçlü itici güç Karadeniz’den geldi: Ukrayna’nın Karadeniz limanlarından tahıl ihracatının durduğu ya da keskin biçimde azaldığına dair haberler, ihracat lojistiği açısından kritik altyapıya verilen zarar ve ABD’nin Rusya’ya yönelik yaptırımları sıkılaştırma ihtimali. Bu gelişmeler birlikte buğday, mısır, arpa ve ayçiçeği kompleksinde arz ve sevkiyat riskini artırdı.

Bununla birlikte gün karışık kanıtlarla sona erdi. Bazı haberler tahıl piyasalarının çoğunlukla düşüşle kapandığını söyledi ve buğday ayrıca Rusya ile Ukrayna’dan kaybedilen arzın yerine konabileceği yönündeki söylemlerle karşı karşıya kaldı. Dolayısıyla arz riski anlatısı destekleyici kalırken, fiyat hareketi ve karşı argümanlar daha güçlü bir yükseliş sonucunu engelledi.

En net destek Karadeniz’deki aksaklıktan geldi. Ukrayna’nın Karadeniz limanlarından sevkiyatların durduğu ya da keskin biçimde düştüğüne dair haberler, kilit bir menşeden ihracat akışları için büyük bir tehdide işaret etti. Ukrayna tahıl lojistiği açısından önemli bir köprüde meydana gelen hasar da ek destek sağladı; bu durum sevkiyatları geciktirebilir ve taşıma maliyetlerini artırabilir. Bir başka haberde, Karadeniz sevkiyatları duraksarken Rus buğdayının Hazar üzerinden İran’a taşındığı belirtildi; bu da normal rotaların baskı altında olduğu fikrini güçlendirdi.

Piyasalar ayrıca politika riskini de fiyatlamak zorunda kaldı. ABD’li yasa yapıcılar, Rusya ekonomisi üzerindeki baskıyı artırmayı amaçlayan bir yaptırım tasarısını kabul etti. Haberde, daha sıkı yaptırımların finansman, taşımacılık ve sigorta kısıtları yoluyla tahıl, yağlı tohum ve gübre ihracatını aksatabileceği belirtildi; bu da uygulamanın anlamlı olması halinde tarım fiyatları için genel olarak destekleyicidir.

Kuzey Amerika’da mısır, Eylül WASDE raporunda ABD mısır verim tahmininin düşürülmesinden, Güney Dakota’da verimlerin keskin biçimde düşeceğine yönelik tahminden ve mısır stoklarının sıkılaştığına dair haberlerden destek buldu. Buğday ise Kanada buğday hasadının %11 daha küçük tahmin edilmesiyle ek destek gördü; kışlık buğday ekimini yavaşlatan kuru koşullar da daha hafif bir destek sinyali ekledi.

Soya fasulyesinde de yapıcı bir talep girdisi vardı: Çin, Güney Amerika’dan tedarik ederken bile ABD soya fasulyesi almaya devam etti; bu da dünyanın en büyük alıcısından gelen ithalat talebinin dirençli olduğuna işaret etti.

Başlıca düşüş yönlü dengeleyici unsur, Karadeniz’de sivil deniz taşımacılığını korumaya yönelik Türk önerileri oldu. Eğer deniz taşımacılığı güvenliği iyileşirse, bölgeden ihracat lojistiği istikrar kazanabilir ve tahıl ile yağlı tohum fiyatlarına gömülü risk primini azaltabilir. Ancak şimdilik bunlar, sahada doğrulanmış değişikliklerden ziyade öneri niteliğinde.

ABD’de mevsimsel arz baskısı da yukarı yönü sınırladı. Illinois’ten gelen haberler, ürünlerin hızla kuruduğunu ve hasadın ivme kazandığını, bunun da mısır ve soya fasulyesinin piyasaya daha hızlı ulaşacağı anlamına geldiğini söyledi. Bir başka haberde, soya fasulyesi hasadının beş yıllık ortalamanın önünde seyrettiği belirtildi; bu da tipik olarak hafif düşüş yönlü bir sinyaldir. Kansas’ta ise eyaletin bir bölümündeki güçlü mısır verimleri, yerel ölçekte bir başka arz kaynaklı olumsuz girdi ekledi.

Doğrudan piyasa tonu açısından da olumsuzluklar vardı. Bir haberde, kaybedilen Rusya ve Ukrayna arzının yerine konabileceği beklentisiyle buğday vadeli işlemlerinin düştüğü belirtildi. Diğerleri ise mısır ve buğday vadeli işlemlerinin ABD piyasalarında gerilediğini ve tahıl piyasalarının çoğunlukla düşüşle kapandığını söyledi. Bu başlıklar, destekleyici temellere rağmen yatırımcıların fiyatları agresif biçimde daha yukarı taşımaya istekli olmadığını gösteriyor.

• Buğday: Karadeniz’deki aksaklık, daha küçük Kanada üretimi ve ABD’deki kuru ekim koşulları tarafından desteklendi. Buna rağmen, ikame arz beklentileri ve vadeli işlemlerdeki daha zayıf kapanışlar tonu karışık tuttu.
• Mısır: Daha düşük ABD verim tahminleri, sıkılaşan stoklar ve Avustralya ile Kamboçya’daki bazı hava durumu endişeleriyle desteklendi. Hasat baskısı ve yerel güçlü verimler kazançları sınırladı.
• Arpa: Doğrudan başlık azdı, ancak muhtemelen Karadeniz ihracat riski ve yemlik tahıllar arasındaki ikame dinamiklerinden dolaylı destek gördü.
• Ayçiçeği: Ayçiçeği kompleksi, bölgenin yağlı tohum ticaretindeki önemi nedeniyle esas olarak Karadeniz lojistik riskinden destek buldu.
• Soya fasulyesi: Çin alımları destekleyiciydi, ancak ABD’de hasadın daha hızlı ilerlemesi kısa vadede hafif baskı yarattı.

17 Eylül için en uygun okuma, karışık kapanış sinyalleriyle birlikte orta derecede yükseliş yönlü olduğudur. Karadeniz’deki aksaklık ve lojistik risk, baskın temalardı ve buğday, mısır, arpa ve ayçiçeği bağlantılı piyasalarda en güçlü desteği sağladı. Ancak sevkiyat riskini hafifletmeye yönelik öneriler, ABD’de hasadın daha hızlı ilerlemesi ve birkaç tahıl piyasasında görülen düşük kapanışlar daha güçlü bir yukarı yönlü hükmü engelledi. Kısacası: arz riski kaynaklı destek, düşüş yönlü girdilerden ağır bastı, ancak kanıtlar tekdüze biçimde yükselişten ziyade açıkça karışıktı.